Vuurwerk

Verantwoordelijkheden en wettelijke bepalingen

In heel Nederland wordt de jaarwisseling feestelijk gevierd. Helaas gaat dat soms gepaard met letsel en schade door vuurwerk, burgers die zich onveilig voelen en grootschalige inzet van politie en hulpdiensten.

Gemeenten zijn belast met het toezicht en de handhaving bij evenementen en bij de opslag en verkoop van vuurwerk. Regels daarvoor staan in het Vuurwerkbesluit en in de Algemene Plaatselijke Verordening. Zo is bijvoorbeeld geregeld op welke tijdstippen en hoeveel vuurwerk aan particulieren verkocht mag worden, hoe vuurwerk opgeslagen en verpakt moet worden en welke soorten vuurwerk verboden zijn.

Gemeenten kunnen gebieden aanwijzen waar geen vuurwerk afgestoken mag worden, bijvoorbeeld bij een school, kinderboerderij of verpleeghuis. Vanaf de jaarwisseling 2019-2020 mogen gemeenten vuurwerk in de hele gemeente verbieden. De ministerraad heeft in juli 2019 bekendgemaakt dat het Vuurwerkbesluit daartoe wordt gewijzigd.

Achtergrondinformatie

Na de vuurwerkramp in 2000 in Enschede is de wet- en regelgeving rond vuurwerk aangescherpt.  Die aangescherpte regels staan in het Vuurwerkbesluit 2002. Sinds die tijd dringt de samenleving steeds meer aan op maatregelen die de risico’s van het afsteken van consumentenvuurwerk verminderen. In verschillende gemeenten vragen inwoners om vuurwerkvrije zones, om een vuurwerkverbod of om vuurwerk dat alleen door professionals afgestoken mag worden.

Recente ontwikkelingen:

  • Onder andere op verzoek van de vier grote steden, deed de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) onderzoek naar de veiligheidsrisico’s rond de jaarwisseling. In het eindrapport doet de OVV verschillende aanbevelingen voor een veiliger jaarwisseling.
  • In juni 2018 kwam het kabinet met een pakket aan maatregelen voor een veilige jaarwisseling. Het kabinet wilde daarmee tegemoetkomen aan de adviezen van de (OVV) én aan de Nederlandse traditie van Oud en Nieuw. Een van de aangekondigde maatregelen is dat verkopers van consumentenvuurwerk vanaf de jaarwisseling 2019-2020 verplicht zijn om gratis veiligheidsbrillen en aansteeklonten aan klanten mee te geven.
  • In juli 2019 maakte het kabinet bekend dat vanaf de jaarwisseling 2019-2020 gemeenten, naast vuurwerkvrije zones, ook vuurwerk in de hele gemeente mogen verbieden. Gemeenten zijn zelf verantwoordelijk voor een besluit tot het instellen van een geheel of gedeeltelijk afsteekverbod op hun grondgebied. Zij moeten daarbij alle betrokken belangen en de handhaafbaarheid afwegen.
  • Het kabinet heeft ook besloten vanaf de jaarwisseling 2020-2021 het gevaarlijkste consumentenvuurwerk te verbieden.

Tools en leeromgeving

  •  Deze infographic van GGD GHOR biedt informatie over de effecten van vuurwerk voor de publieke gezondheid.
  • Op Kenniscentrum Infomil vind je uitgebreide informatie, checklists, Q&A’s etc. over vuurwerk.

Inspiratie en praktijkvoorbeelden

  • Op de databank praktijkvoorbeelden van de VNG staan diverse voorbeelden van de maatregelen die gemeenten nemen voor een veilige jaarwisseling.
  • In Wijk bij Duurstede heeft de aanpak van vuurwerkoverlast samen met jongeren veel succes gehad: er is fors minder schade aangericht. Voor het bedrag dat daarmee is bespaard, mogen jongeren zelf een bestemming zoeken.
  • Sommige gemeenten wijzen vuurwerkvrije zones aan. Je kunt ook het omgekeerde doen: zones aanwijzen waar je wél vuurwerk mag afsteken. Buiten die gebieden is vuurwerk verboden. De gemeente Rotterdam wil dat vanaf 2019 invoeren.