Campagneorganisatie

De verkiezingscampagne is een drukke, maar meestal ook een leuke tijd. Samen met het bestuur, de leden, raadsleden en vrijwilligers voer je campagne, reageer je op verzoeken van de media, vul je stemhulpen in en bereik je zo veel mogelijk kiezers.

In andere modules laten we zien hoe je de strategie van de verkiezingscampagne voorbereidt en raden we je aan om een workshop te volgen bij het Kennispunt. Deze module gaat over de organisatie van de campagne. Hoe zorg je dat de organisatie een geoliede machine is, zodat je een zo goed mogelijke campagne voert en optimaal verkiezingsresultaat behaalt?

Campagneorganisatie

 

Vooraf

Zorg voor een goede sfeer in de campagneorganisatie. Neem de tijd om elkaar te leren kennen, organiseer borrels en informele momenten en zorg dat je een campagnestrategie hebt opgesteld en een campagnedraaiboek hebt gemaakt. Leg daarin ook de werkwijze en afspraken vast en bespreek die met iedereen. Investeer tijd om erachter te komen waar je teamleden goed in zijn.

Hoe beter het teamgevoel, hoe leuker mensen het vinden om zich in te zetten.

 

Omvang en samenstelling campagneteam

De uitvoering van de campagne is altijd een gezamenlijke taak van een groep mensen. Hoeveel mensen er in je campagneteam zitten, is afhankelijk van hoe groot je partij is, hoeveel kernen je gemeente heeft, hoeveel leden je hebt, hoeveel actieve commissies er in je partij zijn, wat voor soort campagne je gaat voeren, enzovoorts. Daar is weinig over te zeggen.

Essentieel voor elke campagne is het kernteam. Dit team neemt de belangrijkste besluiten en is verantwoordelijk voor de uiteindelijke campagne. Het kernteam bestaat uit de volgende drie rollen:

  • Campagnecoördinator
  • Politiek leider – lijsttrekker
  • Communicatieverantwoordelijke

 

Campagnecoördinator

De campagnecoördinator heeft een belangrijke positie in de organisatie. Hij of zij is vaak de opsteller van het campagneplan en -draaiboek en zorgt ervoor dat het campagneplan uitgevoerd wordt. De campagnecoördinator zit de overleggen voor met het kernteam van de campagne en het brede team. De coördinator legt de verbinding tussen bestuur, fractie en campagneteam en zorgt voor een evaluatie na afloop van de campagne.

In een klein campagneteam beheert de coördinator veelal ook de campagnefinanciën.

 

Politiek leider – lijsttrekker

De lijsttrekker is gedurende de campagne de politiek leider. Hij of zij heeft zitting in het campagneteam en is verantwoordelijk voor het politiek-inhoudelijke deel van de campagne. De politiek leider heeft zeggenschap over de strategische koers en laat zich door andere leden van het campagneteam adviseren over de manier waarop die koers kan worden vertaald in de campagne. In vergelijking met de campagnecoördinator werkt de politiek leider veel meer voor dan achter de schermen. De lijsttrekker bepaalt tijdens de campagne voor een groot deel het gezicht van de partij.

 

Communicatieverantwoordelijke

Een verkiezingscampagne draait om het informeren en overtuigen van zoveel mogelijk kiezers. Zorg daarom voor een verantwoordelijke voor alle communicatie tijdens de campagne en neem deze op in je kernteam. Dan heb je bij alle overleggen steeds het overbrengen van de boodschap van jouw lokale partij voor ogen en kun je snel schakelen in de laatste weken voor de verkiezingen. Een campagnebeeld, bijvoorbeeld het logo of een foto, en goed materiaal, zoals flyers, zijn van belang in een campagne. De communicatieverantwoordelijke zorgt dat er een beeld en materiaal komt dat de boodschap van je partij uitdraagt, denk hierbij niet alleen aan flyers, logo’s en slogans, maar ook aan kleding en hoe de kraam op de markt aangekleed wordt.

De communicatieverantwoordelijke kan ook alle contacten met journalisten onderhouden en hen tijdig persberichten sturen en content voor lokale websites en kranten.

 

Overige rollen campagneteam

Coördinator vrijwilligers

In de campagne ga je in gesprek met kiezers, online, offline, in debatten en op markten, of tijdens aanbel-acties in bepaalde wijken of kernen van je gemeente. Hier heb je veel menskracht, materiaal en een goede planning voor nodig. De coördinator vrijwilligers kan leden en geïnteresseerden motiveren om mee te werken aan de campagne, zorgt ervoor dat er een goede sfeer is en dat alles goed georganiseerd wordt. De verkiezingstijd is een uitgelezen kans om ook anderen dan de ‘bekende’ club bij de partij te betrekken.

 

Communicatieteam

Tijdens de campagneperiode wil je voortdurend zichtbaar zijn. Veel partijen hebben een speciale commissie communicatie die het hele jaar door de online-kanalen en website beheert en acties bedenkt. Tijdens de campagne heb je zeker een communicatieteam nodig, want elke campagneactiviteit wil je ook verspreiden via je online-kanalen. Je hebt foto’s nodig, wilt advertenties plaatsen, stories maken en contact onderhouden met alle journalisten in jouw gemeente. Het communicatieteam maakt in overleg met de campagnecoördinator een communicatieplan en zorgt dat dat uitgevoerd wordt. Het communicatieteam kan ook input leveren voor debatten.

 

Rapid response team

Daarnaast benoem je een ‘rapid response team’. Dit ‘snelle reactie team’ houdt in de gaten wat andere politieke partijen ondernemen en leest, luistert en bekijkt alle relevante media in de gemeente. Zodra zij een mogelijkheid zien om de boodschap van jouw lokale politieke partij over te brengen, melden zij dat bij het kernteam. Dat kan een reactie zijn op een idee of plan van een andere politieke partij, een ingezonden brief, reactie op Facebook, enz.

 

Organisatie activiteiten en evenementen

Tijdens de campagne zul je ook activiteiten organiseren, zoals een kraam op de markt, een werkbezoek, een actie met bewoners, een schouw of een spreekuur. Organiseren is een vak en het is heel handig om iemand in je campagneteam te hebben die dit goed kan. Deze organisator stemt met het kernteam af hoe de activiteiten eruitzien en regelt dat kandidaten en vrijwilligers ‘ingeroosterd’ worden.

 

Creatieven

Op bijna elk verlanglijstje van een politieke partij staat die éne unieke campagneactie waardoor de partij zichtbaar wordt. Geef de creatieve mensen in je partij de ruimte om creatief te zijn bij het bedenken van de campagne en laat hen hun voorstellen presenteren aan het campagneteam.

 

Doeners

In je campagneteam heb je ook doeners nodig. Mensen die graag de handen uit de mouwen steken en posters plakken, materiaal rondbrengen, de kraam opbouwen. Maar ook mensen die meehelpen bij flyeracties. Investeer in het team doeners, maak een planning van activiteiten waarvoor je hen graag wilt inzetten en maak een groeps-app aan, zodat je hen snel kunt informeren.

 

Inhoudelijke vragen en stemhulpen

In bijna elke gemeente wordt een stemhulp gemaakt, soms ingekocht door de gemeente, soms gemaakt op eigen initiatief door kranten en organisaties. Het bijwonen van de workshops en het invullen van de stemhulpen kost veel tijd. Zorg dat je iemand in de campagneperiode verantwoordelijk maakt voor de inhoud. Dat moet iemand zijn die het verkiezingsprogramma uit zijn of haar hoofd kent en die goed ingevoerd is in de politieke geschiedenis van de partij. Deze persoon kan ook inhoudelijke vragen beantwoorden en meehelpen bij het voorbereiden van debatten.

 

Budgetbeheer

Als politieke partij heb je gespaard voor de campagne. De budgetbeheerder houdt bij hoe het met de uitgaven gaat en houdt in de gaten dat het campagneplan financieel uitgevoerd kan worden.