Jongerenraad en kinderraad of -burgemeester

Sommige gemeenten hebben een jeugd- of jongerenraad, een kindergemeenteraad en/of een kinderburgemeester. Overweeg je dat ook in jouw gemeente? In deze module lees je hoe je dat aanpakt en welke keuzes je daarbij kunt maken.

Vooraf keuzes maken

Veel politieke partijen en gemeenten vinden het belangrijk om inwoners van jongs af aan bij hun politieke werk of gemeentelijk beleid te betrekken. Door jongeren en kinderen een stem te geven, leer je als politiek en bestuur wat hen bezighoudt. Dat kan goede, verfrissende ideeën opleveren, waarmee je het beleid in je gemeente kunt verbeteren. Bovendien groeien kinderen en jongeren zo op met de democratie: zij leren hoe ze daar onderdeel van zijn en invloed op kunnen uitoefenen.

Maar je kunt jonge mensen op veel manieren een stem geven in je gemeente. Je moet dus eerst een paar keuzes maken:

  • Welke leeftijd wil je bereiken: kinderen (basisschoolleeftijd) of jongeren (voortgezet onderwijs)?
  • Wil je hen incidenteel (af en toe) betrekken of structureel (regelmatig en over een langere periode)?
  • Welke zeggenschap en bevoegdheden wil je hen geven? Wil je hen alleen om hun mening of ideeën vragen? Of wil je hen structureel laten meedenken en adviseren over het beleid in je gemeente? En ontvangen ze een budget om zelf iets uit te voeren?

 

Afhankelijk van de antwoorden op deze vragen, kun je een manier kiezen om kinderen en/of jongeren in je gemeente te betrekken.

 

In het schema hieronder zie je, als voorbeelden, een aantal mogelijke opties.

 

 

TIP

Houd bij het bepalen van de manier waarop je jonge mensen wilt laten meedoen in je gemeente rekening met wat de jongeren of kinderen zélf willen. Ga vooraf met hen in gesprek (bijvoorbeeld via school, jongerenorganisaties, wijk- of buurthuizen) om te vragen waar zij behoefte aan hebben.

 

Hoe neem je het initiatief voor een jeugd- of kinderraad of kinderburgemeester?

 

Uit bovenstaande blijkt dat het instellen van een jeugd- of kinderraad, of kinderburgemeester, een goede optie kan zijn, als je kinderen en/of jongeren regelmatig of structureel om advies wilt vragen in je gemeente.

 

Hoe neem je daartoe het initiatief? Als lokale partij kun je niet in je eentje het besluit nemen om een jeugd- of kinderraad in te stellen of kinderburgemeester te benoemen. Dat is een besluit van de gemeenteraad. Als je dit als partij graag wilt voorstellen, kun je daarvoor een motie indienen in de gemeenteraad. Op de website van het Nederlands Genootschap van Kinderburgemeesters kun je daarvoor een voorbeeldmotie downloaden. Ook bij diverse gemeenten kun je voorbeelden vinden: motie kinderburgemeester Onafhankelijk Papendrecht, motie jongerenraad Student en Stad en Stadspartij Groningen.

 

Bedenk, als je de motie gaat maken, hoe je die het best toepast op wat je wilt bereiken in je gemeente. Wil je alleen een kinderburgemeester of ook een kindergemeenteraad? Wil je dat de kinderburgemeester alleen een ceremoniële rol heeft of ook inhoudelijke adviezen geeft aan de gemeenteraad en het college van B&W? Besef dat kinder- of jongerenraden en een kinderburgemeesters ook begeleiding en ondersteuning nodig hebben, dat je daar in de gemeente de menskracht voor moet hebben en dat er kosten aan verbonden zijn.

 

Als je motie wordt aangenomen, is het aan het college van B&W om die uit te voeren. Vaak krijgt een medewerker van de gemeente de taak om de organisatie op zich te nemen. Meestal is dat iemand die zich al met jeugdbeleid bezighoudt, of bijvoorbeeld een kinderrechtencoach als de gemeente die heeft.

 

Scholen spelen een belangrijke rol bij het werven van kinderen/jongeren voor een raadslidmaatschap of burgemeesterschap. Op de website van het Nederlands Genootschap van Kinderburgemeesters vind je een mogelijk tijdpad voor de organisatie.

 

TIP

Als je kinderen en/of jongeren bij politiek en bestuur in je gemeente wilt betrekken, doe het dan goed. Neem hen serieus, wek geen valse verwachtingen, maak vooraf duidelijk wat je met hun adviezen doet, en leg het goed onderbouwd uit als je een advies niet overneemt.

 

Tot slot

  • Wil je jongeren vooral bij jouw eigen partij betrekken? Dan kun je wellicht het best proberen jongeren te werven voor op je lijst of als vrijwilliger voor je partij.
  • Wil je kinderen of jongeren kennis laten maken met de lokale politiek in het algemeen? Kijk dan hier om ideeën op te doen.

 

 

TIP

In verschillende gemeenten in Nederland zijn al jeugd- en kinderraden actief of kinderburgemeesters en kinderwethouders benoemd. Ook bij provincies en waterschappen komen steeds meer kinder- of jeugdraden en jeugdbestuurders. Laat je inspireren door hun ervaringen. Er zijn veel voorbeelden te vinden, zoals: