Kandidaatstellingsprocedure

Of jouw partij het verschil maakt, hangt grotendeels af van de mensen die je partij in de gemeenteraad vertegenwoordigen. Hoe vind je goede kandidaat-raadsleden? Wanneer begin je met zoeken? Waar moet je op letten? En hoe bereid je je kandidaten voor op het raadslidmaatschap? Hier vind je alle verschillende stappen in het kandidaatstellingsproces, met handige links, downloads en een tijdsplanning.

Veelgestelde vragen

  • Moeten kandidaat-wethouders ook op de kandidatenlijst staan?

    Nee. Wethouders hoeven niet op een kandidatenlijst te staan. Zij hoeven ook geen lid te zijn van een politieke partij.

  • Hoeveel mensen kan ik op een kandidatenlijst zetten?

    Een nieuwe politieke partij of een partij die in de gemeenteraad maximaal 15 zetels heeft, mag maximaal 50 kandidaten op de kandidatenlijst zetten. Een partij die 16 zetels of meer heeft in de gemeenteraad, mag maximaal 80 kandidaten op de kandidatenlijst zetten (Kieswet, artikel H7).

  • Moeten alle kandidaten in de gemeente wonen?

    Op het moment van kandidaatstelling hoeven de kandidaten (nog) niet in de gemeente te wonen waar zij verkiesbaar zijn. Kandidaten die nog niet wonen in de gemeente waarvoor zij verkiesbaar zijn, moeten wel verklaren dat zij van plan zijn om te verhuizen wanneer zij in de gemeenteraad komen.

  • Mogen mensen op de kandidatenlijst ook lid zijn van het afdelingsbestuur?

    Ja, dat mag. Ook wanneer een kandidaat in de gemeenteraad of het provinciebestuur is gekomen, mag hij daarnaast lid zijn van het afdelingsbestuur. Het lidmaatschap van het afdelingsbestuur wordt hier dus niet als een ‘onverenigbare’ nevenfunctie gezien. Welke nevenfuncties zijn dat dan wel? Zie daarvoor Gemeentewet artikelen 13, 36b en 68 en Provinciewet artikelen 31, 45 en 47.

Profielschets

De zoektocht naar goede kandidaat-raadsleden begint met het tijdig opstellen van een profielschets. Daarin maak je duidelijk wat voor jullie partij een goed raadslid is en wat je van diegene verwacht.

Werving en scouting

Werving en scouting van potentiële raadsleden moet continue gebeuren, en niet pas starten vlak voor verkiezingen. Hoe groter de vijver waaruit je kunt vissen, hoe groter de kans dat je een gevarieerde kandidatenlijst kunt opstellen.

Training en opleiding

Ongeveer een jaar voor de verkiezingsdatum benader je concreet geïnteresseerden of zij zich willen kandideren als raadslid. Om potentiële kandidaten daar zo goed mogelijk op voor te bereiden, kun je je selectieprocedure combineren met een opleiding of cursus.

Selectieprocedure

Zo’n zes maanden voor de verkiezingsdatum start je de daadwerkelijke selectie van kandidaat-raadsleden. De selectieprocedure bestaat uit de verschillende onderdelen.