Opstellen profiel raadslid

De zoektocht naar kandidaat-raadsleden voor jouw partij begint met het opstellen van een profiel. Deze module laat in een voorbeeldprofiel zien wat je daar in kunt zetten en welke procedure je daarbij kunt hanteren.

Profiel raadslid

 

Algemeen

Fractieleden zijn namens jouw partij lid van de gemeenteraad. In die functie worden ze ook gezien als ‘visitekaartje’ van je partij. Bovendien brengen ze hun persoonlijke eigenschappen mee. Op die verschillende gebieden zijn bepaalde competenties – kennis, vaardigheden, eigenschappen – nodig. In je profiel geef je aan welke competenties jullie belangrijk vinden. In het voorbeeldprofiel hieronder staat een aantal vereisten waaraan je daarbij kunt denken. Uiteraard hangen die samen met waar je als partij voor staat. Je geeft daar dus een eigen invulling aan. ‘Tien competenties van het raadslid’, een publicatie van de Nederlandse Vereniging voor Raadsleden, kan daarbij ook een handig hulpmiddel zijn.

Voorbeeldprofiel

Partijlid

In dit deel beschrijf je wat je verwacht van raadsleden vanuit het perspectief van je partij. Wil je dat raadsleden maandelijks meedoen aan permanente campagneactiviteiten? Dat ze een blog schrijven, of bij alle ledenvergaderingen zijn? Hieronder een aantal suggesties waar je bijvoorbeeld aan kunt denken.

Je kunt in het profiel de verwachting uitspreken:

  • Dat kandidaat-raadsleden lid zijn van je partij
  • Dat ze vierkant staan achter jullie uitgangspunten en het verkiezingsprogramma [link naar deze informatie op de website van je partij]
  • Dat ze een positieve rol spelen binnen de partij, goed samenwerken met bestuur, overige fractieleden en commissies
  • Dat ze actief campagne voeren voor de partij, in verkiezingstijd, maar ook daarbuiten
  • Dat ze van zich laten horen op social media
  • Dat ze voor leden en niet-leden herkenbaar zijn als vertegenwoordiger van je partij
  • Dat ze in de gemeente wonen

 

Gemeenteraadslid

In dit deel beschrijf je jullie manier van politiek bedrijven en de invulling van de rol als volksvertegenwoordiger. Wat zijn de gewoontes in jouw partij? Doen jullie veel ombudswerk? Formuleren jullie standpunten in samenwerking met inwoners? De cultuur van je partij zegt veel over de kwaliteiten die je zoekt in een raadslid. Vanzelfsprekend is een nieuw raadslid nog niet bedreven in het politieke handwerk, geef daarom ook aan of mensen opgeleid en/of begeleid worden.

Een lid van de gemeenteraad heeft drie functies:

  • Vertegenwoordigen van de inwoners van de gemeente
  • Kaders stellen voor het beleid van de gemeente
  • Controleren hoe het college het beleid uitvoert

Je kunt in je profiel voor alle drie die functies naar bepaalde competenties vragen. Hieronder een aantal suggesties. Let wel: raadsleden hoeven uiteraard niet aan al deze competenties te voldoen. Je kiest de competenties die jullie als partij belangrijk vinden.

 

Vertegenwoordigen inwoners

  • Kandidaat-raadsleden zijn maatschappelijk actief (geweest) in jullie gemeente
  • Ze hebben aantoonbare betrokkenheid bij wat er speelt in de gemeente en een goed netwerk
  • Ze weten wat er leeft onder de inwoners en houden actief de vinger aan de pols in de lokale samenleving
  • Ze zijn benaderbaar, laagdrempelig en bereid om te luisteren
  • Ze zijn bereid om te vechten voor de belangen van de inwoners
  • Ze hebben ideeën over hoe ze jullie gemeente kunnen verbeteren en zijn niet bang om die naar buiten te brengen

Kaders stellen

  • Kandidaat-raadsleden hebben inhoudelijke kennis van verschillende beleidsterreinen binnen de gemeente, of willen zich erin verdiepen en die kennis opdoen
  • Ze kunnen zich snel inwerken in nieuwe dossiers
  • Ze herkennen (nieuwe) ontwikkelingen in politiek en samenleving, kunnen daarop inspelen en die vertalen naar beleid
  • Ze kunnen politieke visie omzetten in praktische en haalbare doelstellingen

College controleren

  • Kandidaat-raadsleden hebben kennis van een planning- en controlcyclus of zijn bereid om deze kennis te vergaren
  • Ze kunnen hoofd- en bijzaken van elkaar onderscheiden, zijn in staat om snel ergens de essentie van te doorgronden en de juiste vragen te stellen
  • Ze zijn nieuwsgierig en constructief, maar ook kritisch en vasthoudend en ze durven door te vragen
  • Ze stellen zich onafhankelijk op en vormen zelf hun mening

 

Persoonlijke eigenschappen

In dit deel beschrijf je van welke persoonlijke eigenschappen je het als partij belangrijk vindt als kandidaat-raadsleden erover beschikken. Ook hier geldt uiteraard dat raadsleden niet aan ál deze eigenschappen hoeven te voldoen – je zoekt immers geen ‘supermensen’. Je kiest welke eigenschappen je als partij van belang vindt.

Kandidaat-raadsleden zijn integer en transparant

  • Ze nemen geen geschenken aan
  • Gaan zorgvuldig om met vertrouwelijke informatie
  • Maken geen misbruik van hun positie als raadslid
  • Gaan respectvol om met mensen binnen en buiten je partij
  • Kunnen een Verklaring Omtrent Gedrag overleggen (hier zijn wel kosten aan verbonden)
  • Zijn bereid de integriteitscode van je partij te onderschrijven

 

Kandidaat-raadsleden zijn communicatief vaardig

  • Zijn makkelijk benaderbaar, kunnen luisteren
  • Kunnen met iedereen omgaan, van inwoner tot burgemeester, van collega-raadslid tot de pers
  • Zijn in staat helder een boodschap over te brengen, zowel mondeling als schriftelijk
  • Kunnen zich inleven in de situatie van een ander en daar goed mee omgaan
  • Zijn gericht op verbinding en samenwerking, maar laten zich ook niet omverlopen

 

Kandidaat-raadsleden hebben politiek inzicht

  • Kunnen strategisch denken en goed onderhandelen
  • Hebben ervaring met het politieke handwerk, of zijn bereid daarin begeleid of opgeleid te worden
  • Zijn sterk in het politieke debat of willen zich daarin bekwamen

 

Kandidaat-raadsleden zijn ambitieus en gedreven

  • Willen dat hun mening en standpunt gehoord wordt
  • Hebben doorzettingsvermogen, ook als het soms tegenzit
  • Zijn actief, doortastend en gericht op het bereiken van resultaat
  • Laten zich niet uit het veld slaan door kritiek
  • Tonen lef en een vechtersmentaliteit als dat nodig is

 

Kandidaat-raadsleden hebben voldoende tijd

  • Om raads- en commissievergaderingen bij te wonen, op werkbezoek te gaan in buurten, wijken of bij bedrijven
  • Om partijbijeenkomsten bij te wonen, campagne te voeren, met leden in gesprek te gaan etc.
  • Om regelmatig hun gezicht in de gemeente te laten zien

 

Informatie over de procedure

Eindig je profiel met informatie over de procedure die je hanteert bij de selectie van kandidaat-raadsleden.

Profiel fractielid: taak bestuur

Het bestuur maakt het profiel voor het raadslid. Begin daar ruim op tijd mee. Het profiel vormt de basis voor de werving en selectie van kandidaat-raadsleden en geeft zo een eventuele selectiecommissie én de kandidaten zelf een goed beeld van wat je partij verlangt.

Laat een aantal zittende raadsleden meelezen bij het opstellen van het profiel. Zij weten wat er, inhoudelijk en qua vaardigheden, van raadsleden wordt verwacht. Je kunt ook overwegen om een ervaren raadslid zitting te laten nemen in de selectiecommissie.

Het is eveneens handig om het fractieprofiel  (als je dat gemaakt hebt) erbij te gebruiken. De individuele raadsleden gaan immers samen de fractie vormen, de profielen van raadslid en fractie moeten dus op elkaar aansluiten.

Het bestuur stelt het profiel voor het raadslid vast, eventueel na de leden op een ALV geraadpleegd te hebben, afhankelijk van wat daarover in het huishoudelijk reglement van je partij staat.